İlk Yardım · Bilinç bozuklukları ve pozisyonlar
Koma Pozisyonu Nedir? Yarı Yüzükoyun Yan Yatış Nasıl Verilir?
Koma pozisyonu kime verilir?
Koma pozisyonu, bilinci kapalı ama solunumu ve nabzı olan kazazedeye verilir. Solunumu olmayan kazazedeye bu pozisyon verilmez; ona hemen temel yaşam desteği uygulanır. Pozisyonun tam adı yarı yüzükoyun yan yatış pozisyonudur, sınavda iki ad da geçer.
Amacı nedir?
Bilinci kapalı kişi sırtüstü yatarken dili geriye kaçıp hava yolunu tıkayabilir; kusarsa kusmuğu akciğerlerine kaçabilir. Yan yatışta dil geriye kaçmaz, kusmuk dışarı akar ve solunum yolu açık kalır. Yani amaç hava yolunu korumaktır.
Nasıl verilir?
- Kazazedenin yanına diz çökülür; gözlük, saat gibi eşyalar çıkarılır, sıkan giysiler gevşetilir.
- İlk yardımcıya yakın olan kol dirsekten bükülerek başın yanına, avuç içi yukarı bakacak şekilde konur.
- Uzaktaki kol göğsün üzerinden geçirilir, elin dışı yanağa dayanır.
- Uzaktaki bacak dizden bükülür; omuz ve kalçadan tutularak kazazede ilk yardımcıya doğru yana çevrilir.
- Baş geriye, çene yukarıya alınarak hava yolu açık tutulur; üstteki bacak dizden dik açıyla bükülü bırakılır.
- Solunum sık sık kontrol edilir; kazazede yalnız bırakılmaz, üzeri örtülerek sıcak tutulur.
Şok ve bayılma ile karıştırma
- Koma: bilinç kapalı, solunum var. Yan yatış (koma pozisyonu).
- Şok: bilinç açık ya da bulanık, deri soluk ve nemli. Sırtüstü, ayaklar 30 cm yukarıda (şok pozisyonu).
- Bayılma: kısa süreli, geçici bilinç kaybı. Sırtüstü yatırılır, ayaklar kaldırılır, sıkan giysiler gevşetilir.
Sınavda nasıl sorulur?
- "Koma durumundaki kazazedeye aşağıdaki pozisyonlardan hangisi verilmelidir?" Cevap: yarı yüzükoyun yan yatış.
- "Bilinci kapalı, solunumu olan kazazedeye hangi pozisyon verilir?" Cevap: koma pozisyonu.
- Görselli sorularda yan yatan, üst bacağı bükülü ve eli yanağının altında olan figür koma pozisyonudur.
Ders notunda nasıl geçer?
Bu bilgi, İlk Yardım hap bilgilerinde Bilinç bozuklukları ve pozisyonlar başlığı altında yer alır. Konunun ayrıntısı Taşıma Teknikleri ders notundadır; aynı ders notundan: Rentek manevrası, araç içinde bilinci kapalı kazazedeyi yangın/patlama tehlikesinde araçtan çıkarmak için kullanılır. Bilinci açık ve ayakta durabilen kazazedeyi iki ilk yardımcı destek olarak yürütebilir. Sınavda bu tür bilgiler genellikle sayı, sıra ya da kural olarak doğrudan sorulur.
Bu bilgi hangi sorularda çıkar?
Bu bilgi İlk Yardım konusuna aittir. Taşıma Teknikleri →
Son güncelleme: 1 Ekim 2026 · Kaynak: MEB MTSK e-sınavı ve müfredatı