İlk Yardım · Kırıklar
CİPS Kuralı Nedir? Burkulmada İlk Yardımın 4 Adımı
CİPS kuralı nedir?
CİPS, burkulmada uygulanacak ilk yardım adımlarının baş harflerinden oluşan bir hatırlatıcıdır. İngilizcedeki RICE (Rest, Ice, Compression, Elevation) kuralının Türkçe karşılığıdır.
- C – Cilt soğutma: Burkulan bölgeye buz ya da soğuk uygulama yapılır; şişliği ve ağrıyı azaltır. Buz doğrudan deriye değil, bir bez üzerinden konur.
- İ – İstirahat: Bölge hareket ettirilmez, kazazede yürütülmez.
- P – Pansuman: Bölge baskılı (elastik) sargıyla sarılır; dolaşımı kesmeyecek sıkılıkta olmalıdır.
- S – Seviye yükseltme: Burkulan bölge kalp seviyesinin üstüne kaldırılır; şişme azalır.
Burkulma nedir?
Burkulma, eklemi tutan bağların zorlanması ya da yırtılmasıdır. En sık ayak bileğinde görülür. Belirtileri ağrı, şişlik, morarma ve eklemi kullanmada güçlüktür. Kırıktan farkı, kemik bütünlüğünün bozulmamasıdır; ancak ayrım kesin yapılamıyorsa kırık gibi davranılır ve bölge hareketsiz tutulur.
Yapılmaması gerekenler
- Burkulan bölge sıcak tutulmaz, ovulmaz, masaj yapılmaz.
- Eklem yerine oturtulmaya çalışılmaz.
- Kazazede burkulan bacağın üzerine bastırılarak yürütülmez.
Sınavda nasıl sorulur?
- "Aşağıdakilerden hangisi burkulmalarda yapılması gereken ilk yardım uygulamalarındandır?" Cevap: soğuk uygulama, istirahat, baskılı sargı, bölgeyi yükseltme.
- "Burkulan bölgenin şişmesini önlemek amacıyla hangisi yapılır?" Cevap: bölge kalp seviyesinin üstüne kaldırılır ve soğuk uygulanır.
- Çeldirici: "sıcak uygulama yapılır" ya da "eklem yerine oturtulur" ifadeleri her zaman yanlıştır.
Ders notunda nasıl geçer?
Bu bilgi, İlk Yardım hap bilgilerinde Kırıklar başlığı altında yer alır. Konunun ayrıntısı Kırık, Çıkık, Burkulma ders notundadır; aynı ders notundan: Burkulmada CIPS kuralı uygulanır: Cilt soğutma, İstirahat, Pansuman, Seviye yükseltme. Sınavda bu tür bilgiler genellikle sayı, sıra ya da kural olarak doğrudan sorulur.
Bu bilgi İlk Yardım konusuna aittir. Kırık, Çıkık, Burkulma →
Tüm İlk Yardım hap bilgileri →
İlk Yardım çıkmış sınav soruları → · Bu konudan deneme çöz →
Kaynak: MEB MTSK e-sınavı