Araçlarla İlgili Tanımlar

Araç türlerine ait tanımlar, sınavda doğrudan ya da fotoğraflı sorularla sıkça karşınıza çıkar. Özellikle otomobil, çekici ve römork tanımları en çok karıştırılan konulardır; bu tanımları netleştirdiğinizde bu konudan soru kaçırmazsınız.

Otomobil, otobüs ve minibüs

Otomobil, yapısı itibarıyla sürücüsü dâhil en fazla 9 oturma yeri olan araçtır. Burada çoğu kişinin kafası karışır; çünkü aklımıza gelen klasik binek araç 9 kişi almasa da, Volkswagen Transporter, Vito ya da Ford Transit gibi 9 kişilik kapasiteye sahip bazı araçlar da resmî olarak otomobil sınıfına girer. Bu yüzden “yapısı itibarıyla sürücüsü dâhil en fazla 9 oturma yeri olan araç” tanımının karşılığı her zaman otomobildir.

Oturma yeri sürücü dâhil 9 ile 17 arasında olan araçlara minibüs denir. Yolcu sayısı 9’dan fazla olan araçlar ise genel olarak otobüs sınıfına girer.

Kamyonet ve kamyon

Yük taşıyan araçları ayıran ölçüt yüklü ağırlıktır. Yüklü ağırlığı 3500 kilogramı (3,5 ton) geçmeyen yük taşıtına kamyonet denir. Yüklü ağırlığı 3500 kilogramdan fazla olan, yani kamyonetin taşıyamayacağı yükü taşıyan araç ise kamyondur.

Çekici, römork ve yarı römork

Bu konu en can alıcı ve en çok karıştırılan noktadır. Çekici, römork ve yarı römorkları çekmek için imal edilmiş motorlu araçtır ve kendisi yük taşımaz. Günlük hayatta “çekici” denince akla oto kurtarıcı gelir; oysa bunlar aynı şey değildir. Bir sınav sorusunda çekicinin fotoğrafı verilip “motorlu araç mıdır (evet), römork veya yarı römork çeker mi (evet), yük taşımak için imal edilmiş midir (hayır)” gibi ifadeler sorulduğunda, doğru olanlar “motorlu araçtır” ve “römork/yarı römork çeker” ifadeleridir; “yük taşır” ifadesi yanlıştır.

Römork, motorlu bir araçla çekilen, yük taşımak için imal edilmiş motorsuz taşıttır; kendi motoru yoktur. Yarı römork ise bir kısmı çekici araç üzerine oturan, yine motorsuz yük taşıtıdır. Yükü taşıyan bu römorklardır; çekici yalnızca onları çeker.

Oto kurtarıcı, arızalı veya hasar görmüş araçları taşıyan araçtır. Halk arasında “çekici” diye adlandırılsa da tanım olarak çekiciyle karıştırılmamalıdır.

Traktör ve hafif römork

Lastik tekerlekli traktör bir tarım aracıdır ve F sınıfı sürücü belgesiyle kullanılır. Ayrıca B sınıfı sürücü belgesine sahip olanlar da lastik tekerlekli traktör kullanabilir. Hafif römork, yüklü ağırlığı 750 kilogramı geçmeyen römorktur. Yüklü ağırlık 750 kilogramı geçmiyorsa bu römork B sınıfı belgeyle çekilebilir; 750 kilogramı geçtiğinde ise ayrı bir belge gerekir.

Okul taşıtı

Okul taşıtının arkasında altıgen şeklinde bir “DUR” ışığı bulunur. Bu ışık yandığında araç öğrenci indirip bindiriyor demektir ve arkadaki sürücülerin bu aracı sollamayıp kesinlikle durması gerekir; çünkü öğrenci araçtan inip önünden geçebilir. “Işık yanarken hızını düşürerek geçmek” doğru değildir; ışık yandığında durmak zorunludur. Ayrıca okul taşıtlarında camlar ve pencereler sabit olmalı ve araçta rehber (yardımcı) personel bulunmalıdır.

Taşıt katarı ve özel amaçlı taşıt

Taşıt katarı, kara yolunda bir birim olarak seyretmek üzere birbirine bağlanmış, en çok iki römorktan oluşan araçtır. Özel amaçlı taşıt ise özel amaçla insan veya eşya taşımak için imal edilmiş taşıttır; itfaiye, cankurtaran, cenaze aracı, radyo, sinema, televizyon, kütüphane ve araştırma araçları ile bozuk veya hasara uğramış taşıtları çekmek, taşımak ya da kaldırmak gibi özel işlerde kullanılan motorlu taşıtlar bu tanıma girer.

B sınıfı ile kullanılabilenler

Sık sorulan bir soru, B sınıfı sürücü belgesiyle hangi aracın kullanılamayacağıdır. B sınıfı belgeyle lastik tekerlekli traktör, minibüs ve kamyonet kullanılabilir; ancak 50 cc üzerindeki motosiklet kullanılamaz. (50 cc’nin altındaki motorlar kullanılabilir, üzeri kullanılamaz.)

Bu konudan sınavlık bilgiler

• Otomobil, yapısı itibarıyla sürücüsü dâhil en fazla 9 oturma yeri olan araçtır; 9-17 arası minibüs, 9'dan fazlası otobüstür.
• Çekici, römork ve yarı römorkları çekmek için imal edilmiş motorlu araçtır ve kendisi yük taşımaz.
• Yarı römork, bir kısmı çekici araç üzerine oturan motorsuz yük taşıtıdır; römork ise tamamen çekilen motorsuz yük taşıtıdır.
• Taşıt katarı, kara yolunda bir birim olarak seyretmek üzere birbirine bağlanmış en çok 2 römorktan oluşan araçtır.
• Okul taşıtının arkasındaki altıgen 'DUR' ışığı yandığında arkadaki sürücünün durması zorunludur.
• Okul taşıtlarında camların sabit olması ve araçta rehber personel bulunması zorunludur.
• B sınıfı sürücü belgesiyle lastik tekerlekli traktör, minibüs ve kamyonet kullanılabilir.
• Özel amaçlı taşıtlar arasında itfaiye, cankurtaran, cenaze aracı ve kütüphane aracı yer alır.
• Yüklü ağırlığı 3500 kilogramı geçmeyen yük taşıtı kamyonet, 3500 kilogramı geçen yük taşıtı kamyondur.
• Hafif römork, yüklü ağırlığı 750 kilogramı geçmeyen römorktur ve B sınıfı belgeyle çekilebilir.
• Lastik tekerlekli traktör F sınıfı sürücü belgesiyle kullanılır; B sınıfı belge sahipleri de kullanabilir.
• Oto kurtarıcı arızalı veya hasar görmüş araçları taşıyan araçtır; tanım olarak çekiciyle karıştırılmamalıdır.
• B sınıfı sürücü belgesiyle 50 cc üzerindeki motosiklet kullanılamaz.

Kısaca

Otomobil sürücüsü dâhil en fazla 9 kişiliktir; 9-17 arası minibüs, 9’dan fazlası otobüstür. Yüklü ağırlığı 3500 kilogramı geçmeyen yük taşıtı kamyonet, geçen ise kamyondur. Çekici yük taşımaz; yalnızca römork ve yarı römorkları çeker, yükü bu römorklar taşır. Oto kurtarıcı, çekiciden farklı olarak arızalı araçları taşır. Lastik tekerlekli traktör F sınıfıdır ve B sınıfı ile de kullanılabilir; hafif römork 750 kilogramı geçmeyen römorktur. Okul taşıtının “DUR” ışığı yandığında durmak zorunludur, camları sabittir ve rehber personel bulunur.