Işıklı trafik işaret cihazları, kırmızı-sarı-yeşil ışıklardan oluşur. Basit gibi görünse de yanıp sönen (fasılalı) ışıklar, oklu ışıklar ve bunların hangi levhalarla aynı anlama geldiği sınavda düzenli olarak sorulur. Işıkların anlamını kavradığınızda hem sınavda hem günlük trafikte doğru kararı verirsiniz.
Kırmızı, sarı ve yeşil ışık
Kırmızı ışık, dünyanın her yerinde “dur” anlamını taşır. Yeşil ışık “geç” anlamındadır. Sarı ışık ise “hazırlan” anlamına gelir ve dikkatli olunmasını ister. Sarı ışıkta önemli bir ayrım vardır: kırmızıdan sonra yanan sarı, yeşilin geleceğini gösterir; yeşilden sonra yanan sarı ise kırmızının geleceğini gösterir. Bu yüzden her sarı ışık “geç” anlamına gelmez; ardından kırmızı yanacak olabilir.
Yayalara ait ışıklar
Yaya ışıklarında genellikle bir insan (figür) işareti bulunur; “dur” ve “geç” figürleri yer alır. Bu figürler olmasa dahi, bu tür ışıkların yayalara ait olduğunu bilmeniz gerekir.
Fasılalı (yanıp sönen) ışıklar
Fasılalı yanıp sönen kırmızı ışık, gece geç saatlerde ya da sakin yollarda sıkça görülür ve “DUR” levhası ile aynı anlamı taşır. Bu ışıkta önce durur, kontrol eder ve güvenli bir şekilde geçersiniz. Şunu unutmayın: kırmızıyı gördüğünüz her durumda önce bir “dur” aramanız gerekir; ister sürekli yansın ister fasılalı yansın, kırmızı her zaman durmayı gerektirir. Sürekli yanan kırmızıda beklersiniz; fasılalı yananda ise durup kontrol ederek devam edersiniz.
Fasılalı yanıp sönen sarı ışık ise ikaz (uyarı) anlamındadır ve “YOL VER” levhası ile aynı anlamı taşır; yolun yavaş ve dikkatli geçilmesi gerektiğini bildirir. Sınavda bu konu genellikle “fasılalı yanıp sönen kırmızı ışık hangi levhayla aynı anlamı taşır?” (cevap: dur levhası) ve “fasılalı yanıp sönen sarı ışık hangi levhayla aynı anlamı taşır?” (cevap: yol ver levhası) biçiminde sorulur.
Oklu ışıklar
Bazı kavşaklarda yön için ayrı ışıklar, yani oklu ışıklar bulunur. Bu ışıklar belli bir yöne ait izni gösterir. Örneğin düz gidiş için kırmızı yanarken sağa dönüş oku yeşil yanıyorsa, düz gidecek araç durur; ancak sağa dönecek araç geçebilir. Yani her hareket, kendi yönüne ait ışığın rengine göre değerlendirilir.
Işıkların olmadığı yerde levhalar
Bir kavşakta ışık yerine bazen levha bulunur. Fasılalı yanıp sönen kırmızı ışıkla aynı anlamı taşıyan “DUR” levhasının bulunduğu yerde mutlaka durup kontrol etmeniz gerekir. Fasılalı sarı ile eşdeğer olan “YOL VER” levhasında ise yavaşlayıp geçiş hakkı olan araçlara yol verirsiniz. Bu levhaların bulunduğu yolda meydana gelen kazalarda, durması ya da yol vermesi gereken sürücü kusurlu sayılır.
Kısaca
Kırmızı ışık dur, yeşil ışık geç, sarı ışık hazırlan anlamındadır ve her sarı “geç” demek değildir. Fasılalı yanıp sönen kırmızı ışık “DUR” levhasıyla, fasılalı yanıp sönen sarı ışık ise “YOL VER” levhasıyla aynı anlamı taşır. Kırmızıyı her gördüğünüzde önce durmanız gerekir; oklu ışıklarda ise her hareketi kendi yönüne ait ışığa göre değerlendirirsiniz.